Art. 284 k.k. - Przywłaszczenie

Art. 284 k.k. – Przywłaszczenie

Przywłaszczenie mienia – art. 284 k.k.

W rozdziale XXXV Kodeksu Karnego ustawodawca typizuje grupę przestępstw, których przedmiotem ochrony jest mienie, własność. Do tej kategorii przestępstw należą m.in. kradzież, rozbój, oszustwo i przywłaszczenie. Przestępstwa przeciwko mieniu są najczęściej popełnianymi przestępstwami w Polsce. Opowiem Ci teraz o przestępstwie przywłaszczenia cudzego mienia:

Przestępstwo stypizowane w art. 284 k.k. polega na przywłaszczeniu przez sprawcę cudzej rzeczy ruchomej lub prawa majątkowego. Sprawca postępuje więc z cudzą rzeczą lub prawem tak jakby sam był jej właścicielem, bądź uprawnionym.

Z orzecznictwa: Przywłaszczeniem w rozumieniu kodeksu karnego jest bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej, rozporządzenie znajdującym się w posiadaniu sprawcy, cudzym mieniem ruchomym przez włączenie go do majątku swego lub innej osoby i powiększenie w ten sposób swojego lub innej osoby stanu posiadania [Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 stycznia 1978r. V KR 197/77].

Z orzecznictwa: Przywłaszczeniem w rozumieniu przepisu art. 284 § 1 KK jest tylko bezprawne, z wyłączeniem osoby uprawnionej rozporządzenie rzeczą ruchomą albo prawem majątkowym znajdującym się w posiadaniu sprawcy, przez włączenie jej do swojego majątku i powiększenie w ten sposób swego stanu posiadania lub stanu posiadania innej osoby albo wykonywanie w inny sposób w stosunku do nich uprawnień właścicielskich, bądź też ich przeznaczenie na cel inny niż przekazanie właścicielowi [Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 25 listopada 2015r. II AKa 132/15].

Musisz wiedzieć, że:

  • Rzeczą ruchomą jest także polski albo obcy pieniądz lub inny środek płatniczy oraz dokument uprawniający do otrzymania sumy pieniężnej albo zawierający obowiązek wypłaty kapitału, odsetek, udziału w zyskach albo stwierdzenie uczestnictwa w spółce.
  • Do praw majątkowych zaliczamy np.:
  1. Prawa rzeczowe, np.: własność, użytkowanie wieczyste, służebności;
  2. Prawa spadkowe, takie jak prawo do spadku, prawo do zachowku;
  3. Wierzytelności, np.: z tytułu umowy najmu, z weksla, roszczenia pieniężne;

Przestępstwo przywłaszczenia jest przestępstwem umyślnym, kierunkowym – to znaczy, że można je popełnić jedynie w zamiarze bezpośrednim. Sprawca musi zatem obejmować świadomością, że rzecz bądź prawo nie należą do niego, a mimo to pragnie on zatrzymania cudzego mienia ruchomego dla siebie lub dla innej osoby, bez żadnego ku temu tytułu. W zamiarze tym nie mieści się więc jedynie czasowe uniemożliwienie dysponowania rzeczą przez jej właściciela. Skutek przywłaszczenia, objęty zamiarem bezpośrednim stanowi utrata rzeczy przez osobę uprawnioną wobec czego szkoda powstała w majątku tej osoby ma w zamierzeniu przywłaszczającego nieodwracalny charakter. Swój zamiar sprawca manifestuje na zewnątrz, pokazując, że traktuje on rzecz lub prawo majątkowego tak jakby był właścicielem.

Przywłaszczenie, a inne przestępstwa:

Przywłaszczenie należy odróżnić od kradzieży (art 278 k.k.). Kradzieżą, jest zabór cudzego mienia w celu przywłaszczenia, podczas gdy do znamion przestępstwa przywłaszczenia nie należy zabór, czyli bezprawne objęcie we władanie cudzej rzeczy. Sprawca przestępstwa przywłaszczenia rozporządza cudzą rzeczą, z wyłączeniem prawowitego właściciela, w której posiadanie mógł wejść zupełnie legalnie lub nawet przypadkiem. Oznacza to, że sprawca rozporządza rzeczą lub prawem, która już uprzednio znajdowała się w jego posiadaniu.

Przywłaszczenie należy odróżnić również od przestępstwa oszustwa:

Z orzecznictwa: Między oszustwem (art. 286 § 1 k.k.) a przywłaszczeniem (art. 284 k.k.) nie ma różnicy co do przywłaszczenia rzeczy, a jest ta różnica, że oszust uzyskuje rzecz (mienie, prawo majątkowe) za pomocą oszukańczych zabiegów, zaś sprawca przywłaszczenia wchodzi w posiadanie rzeczy (mienia, prawa majątkowego) na podstawie tytułu prawnego. [Wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 26 kwietnia 1999r. II AKa 131/99].

Jaka sankcja za przywłaszczenie?

Przywłaszczenie w typie podstawowym zagrożone jest karą pozbawienia wolności do lat 3. Ustawodawca przewidział także typ kwalifikowany zwany sprzeniewierzeniem, z odpowiednio surowszą sankcją. Kto bowiem przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą podlega każe pozbawienia wolności od 3 miesięcy do 5 lat. W wypadku mniejszej wagi lub przywłaszczenia rzeczy znalezionej, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.

Art 284 k.k. w przepisach prawa:

Art. 284 [Przywłaszczenie]

§ 1. Kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe,

podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

§ 2. Kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą,

podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.

§3. W wypadku mniejszej wagi lub przywłaszczenia rzeczy znalezionej, sprawca

podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
§4. Jeżeli przywłaszczenie nastąpiło na szkodę osoby najbliższej, ściganie następuje na wniosek pokrzywdzonego.

Co jeszcze powinieneś wiedzieć o przestępstwie przywłaszczenia (art. 284 kk)?

Zostałeś oskarżony o przestępstwo? Koniecznie przeczytaj poniższe artykuły:

 

Jesteś osobą pokrzywdzoną przestępstwem? Koniecznie przeczytaj:

Pozdrawiam
aplikant adwokacki Łukasz Łukaszewski
Kancelaria adwokacka Wrocław

Jeżeli zainteresował Cię artykuł, kliknij „Lubię to” lub polub naszą stronę na facebooku (Facebook adwokat Wrocław). Dla Ciebie to tylko „kliknięcie”, a dla nas to dowód, że nasza praca jest przydatna, co daje nam motywację do dalszego pisania 🙂

adwokat wrocław


Potrzebujesz pomocy prawnej adwokata specjalisty z zakresu prawa karnego i jesteś z Wrocławia lub okolic, wpisz poniżej swój numer telefonu. Skontaktujemy się z Tobą i wyjaśnię co możemy dla Ciebie zrobić i jak wyglądają zasady i koszty współpracy z naszą Kancelarią.

Zostaw komentarz