Ustawa o przeciwdziałaniu narkomanii

O co chodzi w Ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii?

Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii to podstawowy dokument, który reguluje nie tylko kwestie karne, ale także wychowawcze i medyczne. Jej celem jest z jednej strony ściganie przestępczości narkotykowej, a z drugiej – ochrona zdrowia publicznego.

Dla osoby, która wchodzi w konflikt z prawem, najważniejsze są przepisy karne zawarte w rozdziałach tej ustawy. To one decydują o tym, czy za jointa w kieszeni dostaniesz wyrok w zawieszeniu, czy sprawa zostanie warunkowo umorzona. Kluczowe jest zrozumienie, że prawo to działa zero-jedynkowo: substancja albo jest na liście zakazanej, albo nie jest. Jeśli jest – mamy do czynienia z przestępstwem.

Posiadanie narkotyków (Art. 62) – najczęstszy zarzut

Artykuł 62 Ustawy to „król” statystyk policyjnych. Zgodnie z nim, kto posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3. To standardowy wymiar kary.

Sytuacja komplikuje się, gdy w grę wchodzi przestępstwo posiadania narkotyków w typie kwalifikowanym, czyli przy znacznej ilości. Wtedy kara rośnie drastycznie – od roku do aż 10 lat więzienia. W praktyce oznacza to, że przy „znacznej ilości” bardzo trudno o karę z warunkowym zawieszeniem, a ryzyko bezwzględnego więzienia staje się realne.

Co to jest „znaczna ilość”?

Ustawa nie podaje konkretnej wagi w gramach. To sądy wypracowały linię orzeczniczą. Obecnie przyjmuje się, że znaczna ilość to taka, która wystarczyłaby do odurzenia kilkudziesięciu osób (często mówi się o porcjach handlowych). Dlatego 1 gram marihuany to ilość nieznaczna, ale 50 gramów amfetaminy to już zazwyczaj ilość znaczna, generująca poważne problemy procesowe.

Udzielanie i handel – kiedy grozi surowsza kara?

Posiadanie to jedno, ale prokuratorzy bardzo wnikliwie sprawdzają, co z tymi środkami robiłeś. Ustawa rozróżnia dwa główne typy działań wobec innych osób:

1. Udzielanie (Art. 58) – to przekazanie narkotyku innej osobie, ułatwienie użycia lub nakłanianie do tego. Co ważne, dotyczy to sytuacji nieodpłatnych. Jeśli poczęstujesz znajomego na imprezie, z punktu widzenia prawa popełniasz przestępstwo z art. 58 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. Szczególnie surowo karane jest udzielanie małoletniemu – to zbrodnia zagrożona karą od 3 lat więzienia.
2. Handel (Art. 59) – czyli udzielanie w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. To klasyczna dilerka. Nie musisz być „hurtownikiem”. Sprzedanie jednej działki koledze to już przestępstwo odpłatnego udzielania narkotyku. Kary tutaj są znacznie wyższe, a sądy rzadziej patrzą na sprawcę łaskawym okiem.

Czy można uniknąć kary? Art. 62a i umorzenie

Ustawodawca przewidział furtkę dla osób, które zostały złapane z drobną ilością na własne potrzeby. To instytucja uregulowana w art. 62a Ustawy. Pozwala ona prokuratorowi lub sędziemu na umorzenie postępowania jeszcze przed wydaniem wyroku skazującego.

Warunki są trzy:

• Ilość środków musi być nieznaczna.
• Środki muszą być przeznaczone na własny użytek.
• Orzeczenie kary byłoby niecelowe ze względu na okoliczności sprawy i stopień społecznej szkodliwości.

To potężne narzędzie obrony. Jeśli Twoja sprawa kwalifikuje się pod te kryteria, wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 62a powinien być pierwszym krokiem w strategii obrończej.

Wypadek mniejszej wagi – co to oznacza?

W prawie karnym istnieje pojęcie „wypadku mniejszej wagi”. Dotyczy ono sytuacji, w których czyn formalnie jest przestępstwem, ale okoliczności łagodzące przeważają. Może to być np. posiadanie symbolicznej ilości, trudna sytuacja życiowa sprawcy, incydentalny charakter czynu.

Uznanie czynu za wypadek mniejszej wagi w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii pozwala sądowi na wymierzenie znacznie łagodniejszej kary – często samej grzywny lub ograniczenia wolności, zamiast więzienia.

Jak wygląda procedura? (Nie popełnij błędu na początku)

Wielu moich Klientów przegrywa sprawę w pierwszych godzinach po zatrzymaniu. Stres, kajdanki, noc na „dołku” (Policyjna Izba Zatrzymań) robią swoje. Policjanci często sugerują: „przyznaj się, podpisz, będzie szybciej, pójdziesz do domu”.

Pamiętaj, że przesłuchanie podejrzanego to najważniejsza czynność procesowa. To, co powiesz do protokołu, zostanie z Tobą do końca procesu. Jeśli przyznasz się do handlu, bo myślałeś, że chodzi tylko o posiadanie, odkręcenie tego przed sądem będzie niezwykle trudne.

Odpowiedzialność właścicieli lokali (Art. 60)

Ustawa nakłada specyficzny obowiązek na właścicieli i managerów dyskotek, klubów czy restauracji. Jeśli wiesz, że w Twoim lokalu dochodzi do handlu narkotykami, masz prawny obowiązek zawiadomić o tym policję lub prokuraturę. Zaniechanie tego obowiązku jest przestępstwem.

Przepis ten (art. 60 UPN) ma na celu walkę z dilerką w miejscach rozrywki. Ignorowanie procederu „bo to klienci” naraża Cię na zarzut karny za niepowiadomienie organów ścigania o obrocie narkotykami.

Narkotyki za kierownicą

Posiadanie to nie jedyny problem. Jeśli policja zatrzyma Cię do kontroli i test śliny wykaże obecność narkotyków, odpowiadasz niemal tak samo jak pijany kierowca. Kodeks karny traktuje to bardzo surowo.

Warto jednak wiedzieć, że obecność metabolitów (śladów) w organizmie to nie zawsze to samo co bycie „pod wpływem”. Granica jest cienka i wymaga opinii biegłego toksykologa. Jeśli jednak stężenie jest wysokie, grozi Ci zarzut z art. 178a k.k., czyli jazda pod wpływem środka odurzającego. Wiąże się to z utratą prawa jazdy na minimum 3 lata.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania