Posiadanie narkotyków jako przestępstwo w prawie karnym
W Polsce posiadanie narkotyków np. marihuany, nawet na własny użytek stanowi przestępstwo. Podstawą odpowiedzialności karnej za ten czyn jest art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii (dalej u.p.n.).
Omawiany przepis przewiduje odpowiedzialność karną za samo posiadanie narkotyków (środków odurzających lub substancji psychotropowych).
Ustawa przewiduje 3 „warianty” popełnienia wskazanego czynu. Obok typu podstawowego polegającego po prostu na posiadaniu narkotyku, sprawca może odpowiedzieć za posiadanie znacznej ilości lub za tzw. „wypadek mniejszej wagi”.
Posiadanie narkotyków – na czym polega przestępstwo?
W pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie co znaczy określenie, że sprawca „posiada” narkotyk.
Zwrot „posiada” na gruncie prawa karnego oznacza to samo co potoczne słowo „ma” a więc każde faktyczne władztwo nad rzeczą.
Często, zwłaszcza na forach internetowych można spotkać się z opinią, że spożywanie narkotyku już nie jest już jego karalnym posiadaniem. W orzecznictwie przyjmuje się jednak bardziej restrykcyjny pogląd zgodnie, z którym posiadaniem jest także posiadanie w celu niezwłocznego spożycia narkotyku.
Sprawca nie poniesie jednak odpowiedzialności karnej za już spożyty narkotyk. Przyjmuje się, że karalnym posiadaniem jest posiadanie co najmniej takiej ilości narkotyku, która przynajmniej teoretycznie jest w stanie odurzyć jedną osobę np. 0,1-0,2 grama marihuany.
Znaczna ilość narkotyków
Surowszą odpowiedzialność przewidziano wobec sprawcy posiadającego „znaczną ilość” narkotyku.
Ustawa nie precyzuje jednak jaką ilość uznać należy za zaczną, odpowiedzi należy szukać w rozstrzygnięciach sądów. Podstawowym kryterium jest oczywiście ilość danego środka odurzającego.
W tym miejscu należy zaznaczyć, iż nie ustala się ilości „czystego narkotyku” albowiem jako taki nie występuje on w obrocie, dokonuje się zważenia posiadanego narkotyku, uwzględniając także wagę znajdujących się w nim „wypełniaczy”.
Można spotkać także pogląd, zgodnie z którym aby ocenić czy dana ilość jest znaczna należy wziąć pod uwagę również rodzaj środka i cel w jakim jest on posiadany. Z tej przyczyny „znaczna ilość” traktowana jest różnie, choć bezpiecznym jest przyjęcie, że jest to ilość wystarczająca do jednorazowego odurzenia kilkuset osób.
Kiedy mamy do czynienia z wypadkiem mniejszej wagi?
Bardziej skomplikowane jest ustalenie czy mamy do czynienia z tzw. „wypadkiem mniejszej wagi”. Tutaj obok ilości i rodzaju posiadanego środka pod uwagę bierze się także całokształt okoliczności wypadku.
Mówiąc prościej ocenia się w jakim stopniu dany wypadek posiadania jest społecznie szkodliwy, pod uwagę bierze się motywację sprawcy np. posiadanie narkotyku na własny użytek, a także wpływ tego posiadania na sprawcę i jego otoczenie – czy narkotyk odgrywał w życiu sprawcy istotną rolę, czy jakkolwiek posiadanie przez sprawcę narkotyku negatywnie wpłynęło na jego otoczenie.
Obok omawianego wypadku mniejszej wagi jeszcze bardziej korzystne dla sprawcy rozwiązanie bo umożliwiające umorzenie postępowania rozwiązanie przyjęto w odniesieniu do posiadania nieznacznej ilości narkotyku przeznaczonego na użytek własny. Więcej na ten temat we wpisie Kiedy można umorzyć postępowanie w sprawie o posiadanie narkotyków?
Art. 62 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
1. Kto, wbrew przepisom ustawy, posiada środki odurzające lub substancje psychotropowe,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.
2. Jeżeli przedmiotem czynu, o którym mowa w ust. 1, jest znaczna ilość środków odurzających lub substancji psychotropowych, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.
3. W wypadku mniejszej wagi, sprawca podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
Co jeszcze powinieneś wiedzieć o przestępstwie posiadania narkotyków?
Zostałeś oskarżony o przestępstwo? Koniecznie przeczytaj poniższe artykuły: